Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:

GEMİADAMLARI VE KILAVUZ KAPTANLAR YÖNETMELİĞİ

 

BİRİNCİ KISIM

Başlangıç Hükümleri

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, gemiadamları ve kılavuz kaptanların yeterlikleri, eğitimleri, sınavları, belgelendirilmeleri, sağlık durumları, elektronik kayıt işlemleri, vardiya tutmalarına ilişkin kuralları ve disiplin işlemleri ile denizcilik eğitimi veren kurum ve kuruluşlara yönelik idari işlemleri düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 478 inci maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (d), (f) ve (k) bentleri ile 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesine ve 26/8/2003 tarihli ve 2003/6109 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile taraf olunan Gemi Adamlarının Eğitim, Belgelendirilme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşmeye dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ay: Bir takvim ayını veya bir aydan kısa sürelerle oluşmuş toplam otuz günü,

b) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,

c) Balıkçı gemisi güverte tayfası: Balıkçı gemilerinin güverte bölümlerinde görev yapan balıkçı sınıfı gemiadamını,

ç) Başmakinist: Sözleşmenin III/3 Kuralı ve 2.1.2 paragrafında tanımlı, toplam 750 kW (dahil) - 3000 kW (hariç) arasındaki ana makine gücü ile yürütülen gemilerde çalışan, gemi makinelerinin çalıştırılması ile bakımı ve onarımından sorumlu gemiadamını,

d) Belge kanıtı: Gemiadamı yeterlik belgesi veya gemiadamı uzmanlık belgesi dışında Sözleşmenin ilgili gereksinimlerinin karşılandığının gösterilmesi için kullanılan dokümantasyonu,

e) Birinci zabit: Sözleşmenin II/2 Kuralı ve 4.1 paragrafında tanımlı, 500 GT (dâhil) - 3000 GT (hariç) arasındaki gemilerde birinci zabit olarak görev yapan ve gemi kaptanından sonra gelen gemiadamını,

f) Deniz emniyeti eğitimleri: Bu Yönetmelikte geçen denizde kişisel can kurtarma teknikleri, temel ilkyardım, yangın önleme ve yangınla mücadele, kişisel emniyet ve sosyal sorumluluk ile can kurtarma araçlarını kullanma yeterliği eğitimlerini içeren eğitimleri,

g) Deniz hizmeti: Gemiadamlarının Türk veya yabancı bayraklı gemilerin güverte veya makine bölümlerinde geçerli bir iş akdi ile bu Yönetmelik ve Donatım Yönergesinde tanımlı yeterliklerle çalıştıkları süreleri,

ğ) Denizcilik işletmesi: Geminin sahibini veya gemi sahibinden gemiyi işletmek üzere devralmış olan ve bu Yönetmelikte belirlenmiş tüm görev ve sorumlulukları yerine getirmesi zorunlu olan diğer ticari işletmeciyi veya çıplak gemi kiracısını,

h) Denizcilikle ilgili okul: Deniz endüstrisi alanında ortaöğretim, ön lisans veya lisans düzeyinde eğitim veren okulları,

ı) Donatım Yönergesi: Gemilerin Gemiadamları ile Donatılmasına İlişkin Yönergeyi,

i) Eğitim gemisi: Asıl amacı gemiadamlarına eğitim vermek olan ve bu amaca uygun olarak inşa edilmiş veya uygun hale getirilmiş, bu amaca uygun teçhizatla donatılmış cinsi gemi belgelerinde eğitim gemisi olarak belirtilen ve yeterli sayıda denizci eğitimcinin bulunduğu gemiyi,

j) Eğitim Yönergesi: Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Eğitim ve Sınav Yönergesini,

k) Elektro-teknik tayfası: Sözleşmenin III/7 Kuralı hükümlerine uygun niteliklere sahip ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan gemiadamını,

l) Elektro-teknik zabiti: Sözleşmenin III/6 Kuralı hükümlerine uygun niteliklere sahip ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan gemiadamını,

m) Enspektör: Gemiadamı Donatımında Asgari Emniyet Belgesinde bulunmamasına rağmen, gemiadamı statüsüne sahip; geminin bakım, onarım, eğitim, denetim işleri ile ilgili teknik, idari ve ticari faaliyetleri gerçekleştirmekle görevli, donatan tarafından görevlendirilmiş yetkili kişiyi,

n) Gemi: Adı, tonilatosu ve kullanım amacı ne olursa olsun denizde ve iç sularda kürekten başka bir aletle yola çıkabilen aracı,

o) Gemi güvenlik zabiti: Gemide kaptana karşı sorumlu olan; gemi güvenlik planının sürdürülmesi ve uygulanması da dâhil olmak üzere gemi güvenliğinden, şirket güvenlik sorumlusu ve liman tesisi güvenlik sorumlusu ile ilişkilerden sorumlu olmak üzere şirket tarafından atanan kaptan ya da gemi zabitlerinden birini,

ö) Gemi İnsanları Bilgi Sistemi (GİBS): Gemiadamlarının sicil, yeterlik, uzmanlık, cüzdan, eğitim, sınav, deniz hizmeti kayıtlarının yer aldığı, gemiadamı başvuru ve onay işlemlerinin takip edildiği, gemiadamı sınav işlemlerinin yürütüldüğü ve yetkilendirilmiş eğitim kurumları ile bu kurumlarda öğrenim gören öğrenci ve kursiyerlerin bilgilerinin işlendiği ve yetkilendirmelerinin yapıldığı, Bakanlıkça yönetilen elektronik sistemi,

p) Gemiadamı: Geminin kaptanını, zabitlerini, yardımcı sınıf gemiadamlarını, tayfalarını ve yardımcı hizmet personelini,

r) Gemiadamı cüzdanı: Gemiadamı olabilmek için gerekli koşulları taşıyan kişilere verilen ve gemiadamı yeterlik ve uzmanlık belgeleri ile belge kanıtlarını da içeren cüzdanı,

s) Gemiadamı uzmanlık belgesi: Sözleşmenin II/4, II/5, III/4, III/5, III/7, V/1-1, V/1-2, V/2, V/3, V/4, VI/1, VI/2, VI/3, VI/4, VI/5, VI/6 ve VII/2 kurallarına uygun olarak gemiadamı yeterlik belgesi dışında gemiadamlarına verilen ve gemiadamının Sözleşmede belirtilen eğitim, yeterlik veya açık deniz hizmetleriyle ilgili gereklilikleri karşıladığını belirten gemiadamı cüzdanının içerisinde yer alan veya gemiadamlarının kimlik bilgilerini de içerecek şekilde gemiadamları uzmanlık belgesi adı altında bağımsız bir belge olarak düzenlenen belgeleri,

ş) Gemiadamı yeterlik belgesi: Sözleşmenin II/1, II/2, II/3, II/4, II/5, III/1, III/2, III/3, III/4, III/5, III/6 ve IV/2 kurallarına uygun olarak verilen ve belge sahibi gemiadamına belgede belirtilen sorumluluk seviyesindeki tüm görevleri yapma hakkı veren, gemiadamı cüzdanının içerisinde yer alan veya gemiadamlarının kimlik bilgilerini de içerecek şekilde gemiadamları yeterlik belgesi adı altında bağımsız bir belge olarak düzenlenen, şekli İdare tarafından belirlenmiş yeterlik belgesini,

t) Gemiadamları Komisyonu (GK): İdare tarafından, gemiadamı yeterlik sınavları, elektronik gemiadamı belge başvurularının son kontrol değerlendirilmesinin yapılması, gemiadamı cüzdanlarının basımı, sınav soru bankasının güncellenmesi, kılavuz kaptan uygulama sınavlarının düzenlenmesi ile ilgili görevleri yerine getirmesi için kurulan komisyonu,

u) Gemiadamları Merkezi: Bu Yönetmelikte belirtilen Gemiadamları Komisyonunun faaliyetlerini yürüttüğü, İdare tarafından kurulan merkezi,

ü) Gemiadamları Sağlık Yönergesi: Gemiadamlarının sağlık durumları ve sağlık işlemleriyle ilgili gerekliliklerin belirlenmesi amacıyla Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Yönergeyi,

v) Genel Müdür: Bakanlık Denizcilik Genel Müdürünü,

y) Görev başı eğitimi: Aday kılavuz kaptan ehliyeti dahil herhangi bir kılavuz kaptan ehliyetine sahip kişilerin, ilk defa yetkilendirilecekleri kılavuzluk hizmet sahalarında göreve başlamadan önce almaları gereken fiili kılavuzluk eğitimini,

z) Gros tonilato (GT): Geminin, 28/5/1979 tarihli ve 7/17652 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan 1969 Gemilerin Tonilatolarını Ölçme Uluslararası Sözleşmesi ile 12/3/2009 tarihli ve 27167 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemilerin Tonilatolarını Ölçme Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmiş belgesinde gösterilen ve gemi ve su aracının kapalı hacimlerinin tespit edilmiş değerini,

aa) Güverte deniz hizmeti: Deniz Kuvvetleri Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılan personelin, bu komutanlıklara ait gemilerin güverte bölümlerinde, bu Yönetmelikte tanımlanan hükümler doğrultusunda çalıştıkları süreleri,

bb) IMO: Uluslararası Denizcilik Örgütünü,

cc) İdare: Bakanlık Denizcilik Genel Müdürlüğünü,

çç) İkinci makinist: Sözleşmenin III/3 Kuralı ve 2.1.1 paragrafında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara sahip toplam 750 kW (dâhil)-3000 kW (hariç) arasındaki ana makine gücü ile yürütülen gemilerde ikinci makinist olarak görev yapan ve gemi başmakinistinden sonra gelen gemiadamını,

dd) Kabotaj seferi: Liman sefer bölgesi sınırları aşılarak Türkiye limanları arasında yapılan seferleri,

ee) Kaptan: Sözleşmenin II/2 Kuralı ve 4.2 paragrafında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan 500 GT (dâhil) - 3000 GT (hariç) arasındaki gemileri sevk ve idaresi altında bulunduran gemiadamını,

ff) Kılavuz kaptan: Gemi kaptanının sorumluluğu esas olmak üzere, sahip olduğu kılavuz kaptan yeterliği ile geminin seyir ve manevrasına yönelik konularda gemi kaptanına danışmanlık yapan kişiyi,

gg) Kılavuzluk hizmet bölgesi: Hizmet koşulları İdare tarafından belirlenen kılavuzluk hizmeti vermek için yetkilendirilmiş teşkilatların hizmet vereceği sahayı/tesisi,

ğğ) Kılavuzluk teşkilatı: Kılavuzluk hizmet bölgesi içerisinde İdare tarafından görevlendirilmiş kılavuzluk veya kılavuzluk ile römorkörcülük hizmetlerini birlikte veren teşkilatı,

hh) Kutup suları: 1974 Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS) Bölüm XIV’de tanımlanan Kuzey Kutbu (Arctic water) sularını ve/veya Güney Kutbu sahasını (Antarctic area),

ıı) Liman başkanlığı: Bakanlık taşra teşkilatı bölge liman başkanlıkları ile bölge liman başkanlıklarına bağlı liman başkanlıklarını,

ii) Liman seferi: Liman başkanlığının belirlenmiş idari sınırları içinde kalan deniz alanında yapılan seferi,

jj) Makine deniz hizmeti: Deniz Kuvvetleri Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılan personelin, bu komutanlıklara ait gemilerin makine bölümlerinde, bu Yönetmelikte tanımlanan hükümler doğrultusunda çalıştıkları süreleri,

kk) Makine zabiti: Sözleşmenin III/1 Kuralında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan, toplam 750 kW (dâhil) - 3000 kW (hariç) arasındaki ana makine gücü ile yürütülen gemilerde görev yapan gemiadamını,

ll) MARPOL: 3/5/1990 tarihli ve 90/442 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla taraf olunan Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşmeyi ve eklerini,

mm) Ortaöğretim kurumu: Milli Eğitim Bakanlığı mevzuatına göre ortaokuldan sonra dört yıllık eğitim ve öğretim veren, resmî ve özel örgün veya yaygın eğitim kurumlarının her birini,

nn) Sınırlı başmakinist: Sözleşmenin III/3 Kuralında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan, toplam 750 kW’den küçük ana makine gücü ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemi makinelerinin çalıştırılması ile bakım, tutum ve onarımından sorumlu gemiadamını,

oo) Sınırlı kaptan: Sözleşmenin II/3 Kuralının 5 inci ve 6 ncı paragrafında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara sahip, 500 GT’den küçük ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemiyi sevk ve idaresi altında bulunduran gemiadamını,

öö) Sınırlı makine zabiti: Sözleşmenin III/1 Kuralında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan, toplam 750 kW’den küçük ana makine gücü ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemilerde makine zabiti olarak görev yapan ve gemi başmakinistinden sonra gelen gemiadamını,

pp) Sınırlı vardiya zabiti: Sözleşmenin II/3 Kuralının 3 üncü ve 4 üncü paragrafında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan, 500 GT’den küçük ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemilerde vardiya zabiti olarak görev yapan ve gemi kaptanından sonra gelen gemiadamını,

rr) Sözleşme: 26/8/2003 tarihli ve 2003/6109 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile taraf olunan Gemi Adamlarının Eğitim, Belgelendirilme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşmeyi ve eklerini (STCW),

ss) Stajyer: Gemiadamı olmak için eğitim gören ve ilgili mevzuatta bu nitelikte olduğu belirtilen kişiyi,

şş) Tahditli Telsiz Operatörü (ROC): Uluslararası Telsiz Tüzüğü (ITU/RR) gereklerine göre İdare tarafından verilmiş Küresel Deniz Tehlike ve Emniyet Sistemi (GMDSS) tahditli telsiz yeterlik belgesi olanları,

tt) Tayfa: Geminin güverte, makine ve kamara bölümlerinde çalışan ve gemi kaptanı, gemi zabiti ve stajyerler dışında kalan gemiadamını,

uu) Usta gemici: Sözleşmenin II/5 Kuralı hükümlerine uygun niteliklere ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan gemiadamını,

üü) Usta makine tayfası: Sözleşmenin III/5 Kuralı hükümlerine uygun niteliklere ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan gemiadamını,

vv) Uzakyol başmühendisi/başmakinisti: Sözleşmenin III/2 Kuralı ve 2.1.2 paragrafında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan, yürütme gücü ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide başmühendis/başmakinist olarak görev yapan ve gemi makinelerinin çalıştırılması ile bakım, tutum ve onarımından sorumlu gemiadamını,

yy) Uzakyol birinci zabiti: Sözleşmenin II/2 Kuralı ve 2.1.1 paragrafında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan, tonilato ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide birinci zabit olarak görev yapan ve gemi kaptanından sonra gelen gemiadamını,

zz) Uzakyol ikinci mühendisi/makinisti: Sözleşmenin III/2 Kuralı ve 2.1.1 paragrafında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan, yürütme gücü ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide ikinci mühendis/makinist olarak görev yapan ve gemi başmühendisi/makinistinden sonra gelen gemiadamını,

aaa) Uzakyol kaptanı: Sözleşmenin II/2 Kuralı ve 2.1.2 paragrafında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan, tonilato ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemiyi sevk ve idaresi altında bulunduran gemiadamını,

bbb) Uzakyol vardiya mühendisi/makinisti: Sözleşmenin III/1 Kuralında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan, yürütme gücü ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide vardiya mühendisi/makinisti olarak görev yapan gemiadamını,

ccc) Uzakyol vardiya zabiti: Sözleşmenin II/1 Kuralında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan, tonilato ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide vardiya zabiti olarak görev yapan gemiadamını,

ççç) Vardiya zabiti: Sözleşmenin II/1 Kuralında tanımlı ve İdarenin bu Yönetmelikte öngördüğü şartlara uyan, 500 GT (dâhil) - 3000 GT (hariç) arasındaki gemilerde vardiya zabiti olarak görev yapan gemiadamını,

ddd) Yakın kıyısal sefer: Kabotaj sefer bölgesi sınırları aşılarak, Karadeniz’de, Akdeniz’de, Kızıldeniz’de ve İspanya’nın Fransa sınırına kadar kuzey kıyılarını da kapsayan Finistre Burnu ile Dakhla Limanı güney sınırını birleştiren çizginin doğusunda kalan deniz alanına yapılan seferleri,

eee) YDS: Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM) tarafından yapılan Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavını,

fff) Yetkilendirilmiş eğitim kurumu: Verdiği eğitimin Sözleşmeye uygunluğu İdare tarafından akredite edilerek yetkilendirilmiş Milli Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu ve Milli Savunma Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarını,

ggg) Yolcu: Gemiadamları ve donatanın, işletenin, kaptanın ve gemiadamlarının gemide bulunan eş ve çocuklarını, donatan ya da işverenin temsilcisi ve çalışanlarını, taşınan hayvanların çobanlarını, gemilerin her türlü makine, güverte teçhizat ve ekipmanlarının kontrolü, testi, bakımı ve onarımı için yetkili, sorumlu veya teknik servis elemanlarını, turizm işletmeli belgeli gemilerin rehberlerini, bilim gemilerinde çalışan bilim insanları ve benzeri personel, balıkçı gemilerinde gemi personeli haricinde balık avlamak ve depolamak amacıyla sefere katılan kişileri, ayrıca kaptanın denizde can kurtarma, güvenlik ve profesyonel sualtı çalışmaları görevlerinden dolayı gemiye aldığı kişiler dışındaki gemide ücretli ya da ücretsiz taşınan bir yaşından büyük kişileri,

ğğğ) Yürütme gücü: Gemi ana makinesi ya da makinelerinin toplam ve en büyük sürekli çıkış gücü olarak kabul edilen ve gemi tasdiknamesi ile diğer resmî belgelerde yazılı kilovat (kW) cinsinden belirtilen gücü (1 kilovat (kW) = 1,34 beygir gücü (bhp), 1 beygir gücü (bhp) = 0,746 kilovat (kW) alınacaktır),

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte yer alan ancak bu maddede yer almayan terimler için ilgili mevzuat ve taraf olduğumuz uluslararası anlaşmalarda/sözleşmelerde belirtilen tanımlar esas alınır.

İKİNCİ KISIM

Gemiadamı Yeterlikleri ve Sertifikaları

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Yeterlik Sınıfları ve Dereceleri

Yeterlik sınıfları ve dereceleri

MADDE 4- (1) Güverte sınıfı gemiadamlarının yeterlik sınıf ve dereceleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Tayfalar: Gemici, usta gemici ve güverte lostromosu.

b) Kaptan ve güverte zabitleri: Sınırlı vardiya zabiti, sınırlı kaptan, vardiya zabiti, birinci zabit, kaptan, uzakyol vardiya zabiti, uzakyol birinci zabiti ve uzakyol kaptanı.

(2) Makine sınıfı gemiadamlarının yeterlik sınıf ve dereceleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Tayfalar: Yağcı, usta makine tayfası ve makine lostromosu.

b) Başmühendis/başmakinist ve makine zabitleri: Sınırlı makine zabiti, sınırlı başmakinist, makine zabiti, ikinci makinist, başmakinist, uzakyol vardiya makinisti/mühendisi, uzakyol ikinci makinisti/mühendisi ve uzakyol başmakinisti/başmühendisi.

(3) Yardımcı sınıf gemiadamlarının yeterlik sınıf ve dereceleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Telsiz zabitleri: 4/6/2004 tarihli ve 25482 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Telsiz Operatör Yeterlikleri ve Sınav Yönetmeliğine göre düzenlenen kısa mesafe telsiz operatörü, uzun mesafe telsiz operatörü, GMDSS tahditli telsiz operatörü, GMDSS genel telsiz operatörü ve telsiz elektronik zabiti.

b) Elektrik ve elektronikçiler: Elektro-teknik tayfası ve elektro-teknik zabiti.

c) Sağlık zabitleri: Hemşire, sağlık memuru ve doktor.

ç) Stajyerler: Güverte stajyeri ve makine stajyeri.

d) Yardımcı hizmetliler: Kamarot ve aşçı.

(4) Yat sınıfı gemiadamlarının yeterlik sınıf ve dereceleri aşağıda belirtilmiştir:

a) 149 GT yat kaptanı.

b) 499 GT yat kaptanı.

c) Sınırsız yat kaptanı.

(5) Balıkçı sınıfı gemiadamlarının yeterlik sınıf ve dereceleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Balıkçı gemisi güverte tayfası.

b) Balıkçı gemisi kaptanı.

c) Açık deniz balıkçı gemisi kaptanı.

Yeterlik sınırları ve gemi cinsleri

MADDE 5- (1) Kaptanlar ve güverte zabitleri ile başmühendis/başmakinistler ve makine zabitlerine, Sözleşmenin ilgili kurallarına uygun olarak verilecek yeterliklerin nitelikleri ve şartları aşağıda belirtilmiştir:

a) Kaptan ve güverte zabitlerinden;

1) 500 GT’den küçük ve yakın kıyısal sefer yapan gemilerde çalışacaklar,

2) 500 GT (dâhil)– 3000 GT (hariç) arası gemilerde çalışacaklar,

3) 3000 GT ve daha büyük gemilerde çalışacaklar,

için yeterliklerin nitelikleri ve şartları ayrı ayrı belirlenir.

b) Başmühendis/başmakinist ve makine zabitlerinden;

1) Toplam 750 kW’den küçük ana makine gücü ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer yapan gemilerde çalışacaklar,

2) Toplam 750 kW (dâhil)– 3000 kW (hariç) arası ana makine gücü ile yürütülen gemilerde çalışacaklar,

3) Toplam 3000 kW ve daha büyük ana makine gücü ile yürütülen gemilerde çalışacaklar,

için yeterliklerin nitelikleri ve şartları ayrı ayrı belirlenir.

(2) İdare bu Yönetmelik ve Eğitim Yönergesinde aranan kriterleri tam olarak sağlayamayan gemiadamları için sefer bölgesi, gemi tipi, gemi büyüklüğü, toplam ana makine gücü ve çalışılacak görev gibi yeterlik hakkının kullanımına yönelik kısıtlamaları Donatım Yönergesi ile belirleyebilir.

(3) Bu Yönetmelikte geçen gemi cinsleri, Bakanlık tarafından düzenlenen gemi belgelerinde belirtilen gemi cinsini ifade eder.

(4) İdare, Türk bayraklı gemilerin gemiadamları ile donatımı bakımından, gemilerin sahip oldukları teknik imkânların çeşitliliği ve kapsamı, seyir sahalarının kendine özgü koşulları, seferin niteliği, yakınlığı ya da süresinin kısalığı, meydana gelen acil ve beklenmedik olaylar ve gemiadamı ihtiyacını göz önünde bulundurarak birinci fıkrada belirtilen yeterliklerin GT ve kW değerlerinde değişiklik yapabilir, gemilerin Donatım Yönergesinde belirlenen gemiadamı sayılarında ve yeterliklerinde indirime gidilerek donatılmasına veya gemiadamlarının daha üst yeterlik kapsamındaki gemilerde ve sefer bölgelerinde görev yapmalarına izin verebilir.

(5) İdare, dördüncü fıkrada belirtilen durumlar haricinde aşağıdaki şartlarda gemilerin indirimli gemiadamı sayı ve yeterlikleriyle donatılmasını belirlemeye yetkilidir:

a) Bir geminin periyodik olarak insansız bırakılan makine dairesi özelliği ve bu çerçevede 24 saat insansız işletilebilen makine dairesine sahip olduğunun belgelendirilmesi halinde.

b) Yurtdışında bir geminin Donatım Yönergesinde belirtilen gemiadamı sayısının herhangi bir nedenle eksilmesi durumunda, seferin niteliği, yakınlığı ya da süresinin kısalığı dikkate alınarak geçici seferlik veya kısa süreli belge yayınlamak suretiyle eksik gemidamı ile seferin tamamlanması uygun görüldüğü hallerde.

c) Yurtdışında bir geminin Donatım Yönergesinde belirtilen gemiadamı sayısının herhangi bir nedenle eksilmesi ve bu fıkranın (b) bendinin uygulanamadığı durumlarda, eksik gemidamı yerine ilk Türk limanına varışında işlerine son verilmesi şartıyla aynı yeterlik derecelerinde yabancı uyruklu gemiadamı çalıştırılabilmesi hallerinde.

ç) Tarihsel ve kültürel değere sahip, ülkenin tanıtımına olumlu bir şekilde katkısı olan, sürekli faal durumda olmayan ve tarifeli sefer yapmayan yolcu gemilerinin donatımında, geminin kamara ve yatak kapasitesi ile sınırlı olmak şartıyla.

d) Uzak sefer bölgesinde belirli seferlere bağlanmış ancak, yabancı bir ülkenin yakın kıyısal sefer bölgesi içinde çalışan gemilerin, o ülke kurallarına aykırı olmamak kaydıyla Donatım Yönergesinde belirtilen yakın kıyısal sefer bölgesi gereklerine göre donatımında.

İKİNCİ BÖLÜM

Gemiadamı Yeterlik Şartları

Güverte sınıfı tayfalar

MADDE 6- (1) Gemici olmak için müracaat edenlerden, on altı yaşını bitirmiş olmak ve en az ortaöğretim mezunu olmak koşulu ile;

a) Eğitim Yönergesi ile belirlenen gemici eğitimini yetkilendirilmiş eğitim kurumlarında tamamlamış olmak veya,

b) Askerlik görevini güverte eri olarak yaptığını terhis belgesi ile belgelemek,

şartlarından birini yerine getirenlerden, İdarenin öngördüğü sınavda başarılı olanlar gemici yeterliğini almaya hak kazanırlar.

(2) Usta gemici olmak için müracaat edenlerden on sekiz yaşını bitirmiş olmak koşulu ile;

a) Gemici yeterliği ile en az on sekiz ay deniz hizmetine sahip olmak veya,

b) Sözleşmede öngörülen A-II/5 eğitimini yetkilendirilmiş eğitim kurumlarında tamamlamış olmak kaydıyla gemici yeterliğiyle on iki ay deniz hizmetine sahip olmak,

şartlarından birini yerine getirenler usta gemici yeterliğini almaya hak kazanırlar.

(3) Güverte lostromosu olmak için müracaat edenlerden;

a) Usta gemici yeterliği ile en az yirmi dört ay deniz hizmetine sahip olmak veya,

b) Deniz Kuvvetleri Komutanlığında veya Sahil Güvenlik Komutanlığında;

1) Bir yılı güverte deniz hizmeti olmak üzere en az iki yıl görevde bulunup ayrılan güverte sınıfı astsubay olmak veya,

2) İkmal veya idari sınıf astsubay olup beş yıl güverte deniz hizmetinde bulunmuş olmak veya,

3) Güverte branşlarında üç yıldan daha fazla sözleşmeli astsubay, uzman erbaş ya da er olarak görev yapmak,

şartlarından birini yerine getirenler güverte lostromosu yeterliğini almaya hak kazanırlar.

(4) İdare tarafından;

a) Gemici yeterliği olanlara bu yeterlikle, iki aydan az olmamak kaydıyla deniz hizmetlerini belgelendirmeleri halinde,

b) Usta gemici veya güverte lostromosu yeterliği olanlara doğrudan,

seyir vardiyası tutma belgesi verilir.

Sınırlı vardiya zabiti

MADDE 7- (1) Sınırlı vardiya zabiti olmak için müracaat edenlerden asgari ROC yeterlik belgesine sahip olmak ve en az ortaöğretim mezunu olmak koşulu ile;

a) Güverte lostromosu yeterliğine sahip olup, Sözleşmede öngörülen A-II/3 Kısmı ile uyumlu müfredat programına uygun eğitimi yetkilendirilmiş eğitim kurumlarında tamamlamak veya,

b) Sözleşmede öngörülen A-II/3 Kısmı ile uyumlu müfredat programına uygun eğitim veren en az ortaöğretim düzeyinde yetkilendirilmiş eğitim kurumlarından mezun olmak ve en az altı ayı liman seferi dışında olmak üzere toplam on iki ay deniz eğitimini gemide tamamlamak veya,

c) Deniz Kuvvetleri Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığında en az üç yıl güverte deniz hizmetini tamamlayıp ayrı